Question

pabula
ito ay isang maikling kuwento na may pangunahing tauhan na hayop, isang suliraning nilulutas, isang mahalagang pangyayari, at matatapos o mababasa sa isang upuan lamang. ang pabula ay hindi lamang hitaik sa kagandahang-asal kung hindi maging ang kultura ay masasalamin dito.

pabula bilang isang kuwento
isa sa mga kinagigiliwang kuwento dahil sa pagkakaroon nito ng tauhang hayop na gumaganap na nagsasalita na parang tao.

pabula bilang isang sining
may kung anong kapangyarihan ang pabula upang gisingin ang imahinasyon ng mambabasa.

pabula bilang isang karunungan
ayon kay aesop, ama ng sinaunang pabula na ang pabula ay kinapalooban ng mga aral na nais na itakat sa mga mambabasa.

kultura sa pabula
ang iba’t ibang pagpapakilala sa uri ng tauhan katulad ng pag-ugali, antas ng pamumuhay, kilos ay sumasalamin sa kultura o pamumuhay ng mga tao sa isang partikular na rehiyon.

simbolismo sa pabulo
katulad ng ibang genre ng panitikan, ito ay kinapapalooban ng mga bagay o simbolo na nag-sasabi ng kahulugan.

gawain 1
panuto: ibigay ang kahulugan ng mga salitang may salungguhit sa pangungusap. pagkatapos ay bumuo ng sariling pangungusap gamit ang salita.

1. may isang pilandok na isinuyod ang lupa para maghanap ng makakain

kahulugan: _______________________
pangungusap: _______________________

1. “opo, isang mahalagang bagay, ang batingaw”.

kahulugan: _______________________
pangungusap: _______________________

1. “ngunit ako ay karapat-dapat, isang maharlika na anak ng sultan ng agama ng niyog”.

kahulugan: _______________________
pangungusap: _______________________

1. kumarpas ng takbo ang mga magnanakaw.

kahulugan: _______________________
pangungusap: _______________________

1. dahil nasa lansangan pa si juan osong ng alas diyes, ipinasya niyang gumapang.

kahulugan: _______________________
pangungusap: _______________________

Explanation:

To solve this, we'll analyze each word, find its meaning, and create a sentence for it.

1. Isinuyod (from "May isang Pilandok na isinuyod ang lupa...")

Step 1: Determine Meaning

"Isinuyod" is the past tense of "suyod" (to plow, to till). So it means "plowed" or "tilled" (action of working the soil, usually for planting or searching, as Pilandok is looking for food).

Step 2: Create a Sentence

Example: "Isinuyod ni Mang Juan ang bukid upang makapagtanim ng palay."

2. Batingaw (from "Opo, isang mahalagang bagay, ang batingaw")

Step 1: Determine Meaning

"Batingaw" means "bell" (a device that produces a ringing sound, often used for signaling or in religious/community contexts).

Step 2: Create a Sentence

Example: "Tumunog ang batingaw upang ipaalam na oras na para sa misa."

3. Maharlika (from "Ngunit ako ay karapat-dapat, isang maharlika na anak...")

Step 1: Determine Meaning

"Maharlika" means "noble" or "of royal/noble birth" (referring to a person of high social status, especially in historical Philippine context).

Step 2: Create a Sentence

Example: "Siya ay isang maharlika na naglingkod sa kanyang bayan nang walang hiningi na kapalit."

4. Kumarpas (from "Kumarpas ng takbo ang mga magnanakaw")

Step 1: Determine Meaning

"Kumarpas" is the past tense of "karpas" (to run, to dash). So it means "ran" or "dashed" (quick movement, especially to escape).

Step 2: Create a Sentence

Example: "Kumarpas siya ng takbo upang makaiwas sa alon ng dagat."

5. Gumapang (from "Ipinasiya niyang gumapang")

Step 1: Determine Meaning

"Gumapang" means "to crawl" or "to creep" (movement close to the ground, slowly or stealthily).

Step 2: Create a Sentence

Example: "Gumapang ang ahas papunta sa kanyang lungga."

Final Answers (Summarized)

1. Kahulugan: Isinuyod – Pinalakad o sinuyod (nilinis o sinapian ang lupa) upang makahanap ng pagkain (o para sa pagtatanim).

Pangungusap: Isinuyod ni Aling Maria ang bakanteng lupa para magtanim ng gulay.

1. Kahulugan: Batingaw – Isang bagay na nagtutunog (karaniwang metal) upang magbigay ng senyas o musika.

Pangungusap: Narinig namin ang batingaw ng simbahan mula sa malayo.

1. Kahulugan: Maharlika – Taong may mataas na katayuan sa lipunan (noble, dugong bughaw).

Pangungusap: Ang maharlika ay naglingkod sa kanyang nasasakupan nang walang hanggan.

1. Kahulugan: Kumarpas – Tumakbo nang mabilis (para makatakas o makarating agad).

Pangungusap: Kumarpas ang mga bata papunta sa playground upang makapaglaro.

1. Kahulugan: Gumapang – Gumalaw nang mabagal at malapit sa lupa (pag-agos, pag-akyat).

Pangungusap: Gumapang ang insekto papunta sa dahon upang kumain.

Answer:

To solve this, we'll analyze each word, find its meaning, and create a sentence for it.

1. Isinuyod (from "May isang Pilandok na isinuyod ang lupa...")

Step 1: Determine Meaning

"Isinuyod" is the past tense of "suyod" (to plow, to till). So it means "plowed" or "tilled" (action of working the soil, usually for planting or searching, as Pilandok is looking for food).

Step 2: Create a Sentence

Example: "Isinuyod ni Mang Juan ang bukid upang makapagtanim ng palay."

2. Batingaw (from "Opo, isang mahalagang bagay, ang batingaw")

Step 1: Determine Meaning

"Batingaw" means "bell" (a device that produces a ringing sound, often used for signaling or in religious/community contexts).

Step 2: Create a Sentence

Example: "Tumunog ang batingaw upang ipaalam na oras na para sa misa."

3. Maharlika (from "Ngunit ako ay karapat-dapat, isang maharlika na anak...")

Step 1: Determine Meaning

"Maharlika" means "noble" or "of royal/noble birth" (referring to a person of high social status, especially in historical Philippine context).

Step 2: Create a Sentence

Example: "Siya ay isang maharlika na naglingkod sa kanyang bayan nang walang hiningi na kapalit."

4. Kumarpas (from "Kumarpas ng takbo ang mga magnanakaw")

Step 1: Determine Meaning

"Kumarpas" is the past tense of "karpas" (to run, to dash). So it means "ran" or "dashed" (quick movement, especially to escape).

Step 2: Create a Sentence

Example: "Kumarpas siya ng takbo upang makaiwas sa alon ng dagat."

5. Gumapang (from "Ipinasiya niyang gumapang")

Step 1: Determine Meaning

"Gumapang" means "to crawl" or "to creep" (movement close to the ground, slowly or stealthily).

Step 2: Create a Sentence

Example: "Gumapang ang ahas papunta sa kanyang lungga."

Final Answers (Summarized)

1. Kahulugan: Isinuyod – Pinalakad o sinuyod (nilinis o sinapian ang lupa) upang makahanap ng pagkain (o para sa pagtatanim).

Pangungusap: Isinuyod ni Aling Maria ang bakanteng lupa para magtanim ng gulay.

1. Kahulugan: Batingaw – Isang bagay na nagtutunog (karaniwang metal) upang magbigay ng senyas o musika.

Pangungusap: Narinig namin ang batingaw ng simbahan mula sa malayo.

1. Kahulugan: Maharlika – Taong may mataas na katayuan sa lipunan (noble, dugong bughaw).

Pangungusap: Ang maharlika ay naglingkod sa kanyang nasasakupan nang walang hanggan.

1. Kahulugan: Kumarpas – Tumakbo nang mabilis (para makatakas o makarating agad).

Pangungusap: Kumarpas ang mga bata papunta sa playground upang makapaglaro.

1. Kahulugan: Gumapang – Gumalaw nang mabagal at malapit sa lupa (pag-agos, pag-akyat).

Pangungusap: Gumapang ang insekto papunta sa dahon upang kumain.